U bent hier

Waarmee kan een psycholoog je helpen?

Algemene informatie over verschillende soorten psychische aandoeningen vind je hier: www.geestelijkgezondvlaanderen.be/wegwijs-overzicht.

Angst

Angst is een normale reactie op een bedreigende situatie. Wanneer de angst er echter voor zorgt dat je niet meer goed functioneert, spreekt men van een angststoornis of een fobie. Dit kan bestaan uit:

• Overmatig piekeren
• Paniekaanvallen
• Hyperventilatie
• Faalangst
• Sociale angst
• Pleinvrees
• ...

Angst ontstaat vaak uit een soort negatieve inbeelding van onszelf of van situaties die meestal niet overeenkomt met de realiteit. Onze natuurlijke reactie tegen angst is hetgeen waarvoor we bang zijn uit de weg te gaan en te vermijden. Iemand die bijvoorbeeld schrik heeft in sociale situaties, zal steeds minder en minder contact opzoeken met andere mensen. Maar hierdoor maak je de angst op termijn alleen maar groter en ga je bepaalde, soms leuke activiteiten niet meer doen.

Depressie

Een depressie is een stemmingsstoornis die wordt gekenmerkt door een periode met een verlies aan levenslust en zware neerslachtigheid. Andere kenmerken zijn:

• Weinig interesse
• Veel/weinig slapen
• Veel/weinig eten
• Minder energie
• Piekeren
• Schuldgevoelens
• Lage zelfwaarde
• Wanhoop
• Suïcidegedachten
• ...

Je kan een depressie krijgen door bepaalde aanleidingen in je leven zoals een relatiebreuk, ontslag op het werk of het verlies van een dierbaar persoon. Maar een depressie kan soms ook de kop op steken zonder dat er een specifieke oorzaak is.

Stress

Het is normaal dat je je af en toe wat gespannen voelt, bijvoorbeeld wanneer je als student examens hebt of als je op sollicitatiegesprek gaat. Zolang je tussendoor kan ontspannen, is er meestal geen probleem. Maar wanneer de spanning blijft aanhouden en je je niet meer kan ontspannen, is er sprake van overmatige stress. Dit kan je herkennen aan:

• Opgejaagdheid
• Overgevoeligheid
• Meer fouten maken
• Snel geïrriteerd
• Besluiteloosheid
• Fysieke klachten
• Slapeloosheid
• Eetproblemen
• ...

Stress kan voorkomen op verschillende domeinen: op het werk, thuis, in relaties, ... Men spreekt ook van het spillover-effect. Personen die spanning hebben thuis, zullen op het werk ook meer gestresseerd zijn en omgekeerd.

Overmatige stress kan leiden tot weinig zelfvertrouwen, weinig levenslust, vermoeidheid, hoofdpijn, migraine en zelfs depressie of burn-out. Stress voorkomen kan je niet altijd, omdat het deel uitmaakt van ons leven. Maar je kunt wel leren om er constructiever mee om te gaan.

Burn-out

Burn-out betekent letterlijk opgebrand zijn. De 3 belangrijkste kenmerken zijn:

• Een gevoel van uitputting: je voelt je leeg, moe en aan het einde van je mogelijkheden. Je hebt het gevoel dat je je werk niet langer aankunt.
• De ander onpersoonlijk behandelen: je hebt de neiging om de ander als mens te negeren en je werk op automatische piloot uit te voeren.
• Je onbekwaam voelen: je voelt je schuldig omdat je niet langer de kwaliteit van vroeger kan leveren. Je twijfelt sterk aan jezelf.

Deze klachten moeten minstens 6 maanden aanhouden vooraleer we spreken van een burn-out. Vooral het eerste kenmerk, uitputting, speelt een grote rol in het ontwikkelen van een burn-out.

Burn-out kan ook gepaard gaan met een gevoel van leegte of levensvragen. Een burn-out en een depressie lijken op elkaar, maar toch is er een verschil. Een burn-out heeft specifiek te maken heeft met het werk en is vooral het gevolg van extreme uitputting, terwijl een depressie eerder een algemene negatieve stemming is. Naast je werksituatie, speelt de combinatie met je persoonlijkheid een rol in het ontstaan van een burn-out. Mensen die gevoelig zijn voor een burn-out, zijn vaak perfectionistisch, gedreven, plichtsbewust en leggen de lat hoog voor zichzelf.

Zelfvertrouwen

Zelfvertrouwen betekent dat je vertrouwen hebt in jezelf. Door bepaalde gebeurtenissen in ons leven kan dit vertrouwen aangetast worden, bijvoorbeeld door pesterijen of afwijzing door anderen. Iedereen is af en toe wel eens onzeker, maar soms kan je functioneren hierdoor belemmerd worden, bijvoorbeeld door:

• Niet uit te komen voor je mening
• Geen initiatief te nemen
• Moeilijkheden in sociale relaties
• Activiteiten te vermijden
• ...

Zelfvertrouwen leer je terug stap per stap opbouwen door je zelfbeeld te verbeteren en te leren om jezelf graag te zien. Hierdoor leer je ook om op te komen voor jezelf en assertiever te worden.

Rouw en verwerkingsproblemen

Iedereen wordt in zijn leven wel eens geconfronteerd met verlies of grote veranderingen. Dat je je hierdoor verdrietig of uit evenwicht voelt, is normaal. Maar wanneer dit gevoel intens blijft aanhouden en je functioneren sterk negatief beïnvloedt, spreken we van rouw of aanpassingsproblemen. Gebeurtenissen die dit kunnen veroorzaken, zijn bijvoorbeeld:

• Verhuizen naar een andere regio
• Van werk of studierichting veranderen
• Iemand verliezen die je nauw aan het hart ligt
• ...

Bij dit laatste spreekt men ook wel van rouw als keerzijde van de liefde. Iedereen gaat anders om met verwerkingsproblemen en wat voor de ene helpt, helpt daarom nog niet voor de andere. Ook hoe lang dit duurt, is voor iedereen anders. Langdurige rouw kan op den duur ook leiden tot een depressie.

Levens- en zingevingsvragen

Levens- en zingevingsvragen zijn van belang om je leven vorm en richting te geven. Toch kan je hier ook op vastlopen en niet meer weten wat je wilt, bijvoorbeeld als je een grote beslissing moet nemen of als je iets hebt meegemaakt in je leven dat je heeft geraakt. Vragen die je je dan kan stellen zijn:

• Wat is de zin van ons bestaan?
• Waar wil ik naartoe met mijn leven?
• Welke job wil ik doen?
• Ben ik nog gelukkig in deze relatie?
• ...

Deze vragen kunnen ons blokkeren om verdere stappen in ons leven te ondernemen.

Hoogsensitiviteit

Er is een verschil tussen hooggevoeligheid en hoogsensitiviteit. Dit laatste wordt ook wel afgekort als HSP of Hoog Sensitieve Personen. Dit zijn twee aparte begrippen:

Hoogsensitiviteit is een aangeboren persoonlijkheidskenmerk. Deze personen krijgen gemiddeld meer prikkels binnen dan andere personen, bijvoorbeeld geluiden, licht, koude en warmte, enz. Zij hebben meer tijd nodig om deze prikkels te verwerken en raken daardoor ook sneller overprikkeld. Onderzoek toont aan dat 15-20% van de mensen hoogsensitief is.

Hooggevoeligheid is (over)emotioneel reageren. Het is een soort alarm van het zenuwstelsel dat het even te veel is geweest. Dit komt vaak voor bij andere aandoeningen zoals stress, burn-out of angst.

Deze twee kunnen wel samenhangen. Iemand die hoogsensitief is kan bijvoorbeeld ook sneller emotioneel zijn. Maar toch zijn het twee verschillende eigenschappen van een persoon.

Relationele problemen

Hoe langer je samen bent, hoe meer verschillen er naar boven kunnen komen. Wat je in het begin leuk vond, kan na een tijd een ergernis worden. Ook door veranderingen of drukte in jullie leven kunnen jullie verder uit elkaar groeien.

Als er moeilijkheden zijn in je relatie, kan je daarvoor individueel of samen op gesprek komen. Als beide partners langskomen is het belangrijk dat ze hier allebei achter staan en dat er langs beide kanten engagement is. Thema's die besproken kunnen worden zijn:

• Communicatie
• Vertrouwen
• Intimiteit
• Jaloezie
• Bindings- of verlatingsangst
• ...

Het is mogelijk dat hetgeen dat besproken wordt anders is voor beide partners.

Studiebegeleiding

Om goed te studeren moet je gemotiveerd zijn, een studiemethode hebben die bij jou past, een overzichtelijke planning hebben en kunnen omgaan met de stress die erbij komt kijken. Ook steun uit je omgeving en je relatie met medestudenten kunnen een rol spelen bij het studeren. Klachten die het studeren in de weg kunnen staan zijn:

• Faalangst
• Uitstelgedrag
• Perfectionisme
• Concentratieproblemen
• Gebrek aan motivatie
• ...

De overgang van het middelbaar naar het hoger onderwijs is voor veel studenten ook een grote aanpassing.


Startpagina psychologen Leuven